
Group
Gia Lai: Nâng tầm chất lượng giống cây lâm nghiệp nhờ công nghệ nuôi cấy mô hiện đại
Trong bối cảnh ngành lâm nghiệp đang đứng trước yêu cầu đổi mới để nâng cao năng suất, chất lượng và phát triển bền vững, công nghệ nuôi cấy mô được xem là một trong những giải pháp đột phá. Tại Gia Lai, Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học lâm nghiệp Thái Xuân Biên đã và đang khẳng định vai trò tiên phong khi mạnh dạn ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô vào sản xuất cây giống lâm nghiệp, mở ra hướng đi mới cho nghề trồng rừng tại địa phương.
Thực trạng chất lượng cây giống lâm nghiệpTrong nhiều năm qua, không ít địa phương trên cả nước nói chung và khu vực Tây Nguyên nói riêng phải đối mặt với tình trạng cây giống lâm nghiệp được ươm theo phương pháp truyền thống có chất lượng không đồng đều, tỷ lệ nhiễm bệnh cao, sinh trưởng chậm và dễ thoái hóa giống. Điều này không chỉ làm tăng chi phí đầu tư cho người trồng rừng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, hiệu quả kinh tế và mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững.
Xuất phát từ thực tiễn đó, ông Thái Xuân Biên – Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học lâm nghiệp Thái Xuân Biên (xã Song An, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai) – một người gắn bó lâu năm với nghề trồng rừng, đã sớm nhận ra rằng: nếu không cải thiện được chất lượng cây giống ngay từ đầu vào, thì mọi nỗ lực thâm canh, chăm sóc về sau cũng khó mang lại hiệu quả như mong muốn.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Hành trình tìm hướng đi mới từ công nghệ nuôi cấy môVới khát vọng nâng cao giá trị rừng trồng, ông Biên đã không ngại lặn lội đến nhiều địa phương có nền lâm nghiệp phát triển, tham quan các vườn ươm hiện đại, tìm hiểu tại các trung tâm nghiên cứu và cơ sở sản xuất giống tiên tiến. Qua quá trình học hỏi, ông nhận thấy công nghệ nuôi cấy mô chính là lời giải cho bài toán chất lượng cây giống.
Nuôi cấy mô cho phép tạo ra cây giống sạch bệnh, đồng đều về di truyền, sinh trưởng mạnh và rút ngắn đáng kể thời gian sản xuất. Đây cũng là xu hướng đã được áp dụng rộng rãi trong nông nghiệp công nghệ cao, từ cây ăn trái, cây công nghiệp đến cây lâm nghiệp. Những kiến thức nền tảng và xu hướng ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất giống hiện nay cũng được chia sẻ khá đầy đủ tại https://vigen.vn/, trở thành nguồn tham khảo hữu ích cho người làm nông – lâm nghiệp.
Không dừng lại ở việc “đi học”, ông Biên quyết định đầu tư xây dựng cơ sở nuôi cấy mô ngay tại Gia Lai. Thời gian đầu, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn do vốn đầu tư lớn, thiếu đội ngũ kỹ thuật viên có chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì, ông đã phối hợp với các chuyên gia, từng bước chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực tại chỗ và hoàn thiện quy trình sản xuất phù hợp với điều kiện địa phương.
Hiệu quả rõ rệt từ cây giống nuôi cấy môSau thời gian nghiên cứu và thử nghiệm, những lô cây giống lâm nghiệp nuôi cấy mô đầu tiên đã được sản xuất thành công. Theo ông Thái Xuân Biên, so với cây giống gieo ươm truyền thống, cây nuôi cấy mô có nhiều ưu điểm vượt trội: sinh trưởng nhanh, bộ rễ phát triển khỏe, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt và đặc biệt là tính đồng nhất rất cao. Nhờ đó, năng suất rừng trồng có thể tăng từ 15 – 30% so với giống thông thường.
Quan trọng hơn, công nghệ này giúp rút ngắn thời gian gieo trồng, giảm tỷ lệ hao hụt và giúp người trồng rừng chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất. Các hộ dân trong vùng khi tiếp cận nguồn giống chất lượng cao đã từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm rủi ro và hướng tới canh tác lâm nghiệp bền vững.
Thực tế cho thấy, dù là cây lâm nghiệp hay cây ăn trái, việc đảm bảo chất lượng giống ngay từ đầu vào luôn đóng vai trò then chốt. Những tiêu chí đánh giá cây giống đạt chuẩn, chẳng hạn như đối với cây sầu riêng, đã được phân tích khá chi tiết tại https://vigen.vn/tieu-chi-chon-giong-sau-rieng-chat-luong-cao-ban-nen-biet/. Đây cũng là nguyên tắc chung mà các cơ sở sản xuất giống cần tuân thủ để nâng cao giá trị sản phẩm và niềm tin của người trồng.
Mở ra hướng đi bền vững cho lâm nghiệp địa phươngHành trình của ông Thái Xuân Biên – từ một nông dân trồng rừng truyền thống đến người tiên phong ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô trong lâm nghiệp – là câu chuyện truyền cảm hứng về tinh thần đổi mới và dám nghĩ dám làm. Không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất, mô hình này còn góp phần thay đổi tư duy của người trồng rừng, từng bước đưa ngành lâm nghiệp Gia Lai phát triển theo hướng hiện đại, khoa học và bền vững hơn.
Trong tương lai, khi công nghệ nuôi cấy mô tiếp tục được hoàn thiện và nhân rộng, cùng với sự hỗ trợ về chính sách và chuyển giao kỹ thuật, chất lượng giống cây lâm nghiệp tại Gia Lai nói riêng và cả nước nói chung hứa hẹn sẽ được nâng lên một tầm cao mới, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế rừng lâu dài.
Chuối cấy mô là gì? Giải pháp giống chuối hiện đại cho năng suất và lợi nhuận vượt trội
Trong hơn một thập kỷ làm việc và gắn bó với lĩnh vực nuôi cấy mô thực vật, tôi đã có cơ hội đi đến nhiều vùng trồng chuối lớn trong và ngoài nước như Lào, Campuchia và đặc biệt là Trung Quốc. Ở những khu vực này, chuối không chỉ được trồng nhỏ lẻ mà phát triển thành những vùng nguyên liệu quy mô lớn, bạt ngàn, thẳng hàng, cây nào cây nấy sinh trưởng đồng đều và cho năng suất rất cao.
Tại nhiều tỉnh miền Nam Trung Quốc như Quảng Tây, Vân Nam, chuối được trồng cả trên ruộng lúa cải tạo, canh tác theo quy hoạch bài bản. Mỗi buồng chuối dài tới gần một mét, quả to, đều, căng bóng và rất đẹp. Khi tìm hiểu sâu hơn, tôi được biết 100% diện tích chuối tại đây đều sử dụng giống chuối cấy mô. Chính nhờ vậy mà chất lượng vườn chuối cực kỳ đồng đều, ít sâu bệnh và phù hợp với canh tác quy mô công nghiệp.
Mặc dù sản lượng lớn, nhưng do nhu cầu tiêu thụ nội địa quá cao, Trung Quốc vẫn phải nhập thêm chuối từ các nước lân cận, trong đó có Việt Nam. Điều này cho thấy cơ hội rất lớn cho ngành trồng chuối cấy mô ở nước ta, nếu chúng ta làm đúng và làm bài bản ngay từ khâu giống.
Thực trạng trồng chuối cấy mô tại Việt Nam
Tại Việt Nam, diện tích trồng chuối cấy mô hiện nay vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng. Trong khi đó, các phòng thí nghiệm nuôi cấy mô đã có mặt ở nhiều viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc kết nối giữa nghiên cứu – sản xuất – người nông dân ở một số nơi vẫn chưa thực sự hiệu quả.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Dù vậy, những năm gần đây, xu hướng trồng chuối cấy mô đang dần được quan tâm mạnh mẽ hơn, đặc biệt tại các tỉnh Tây Nguyên, Lâm Đồng, Đồng Nai, Long An… Nhiều hộ nông dân đã chuyển từ chuối truyền thống sang chuối cấy mô và đạt được kết quả rất khả quan về năng suất lẫn đầu ra.
Hiện nay, các doanh nghiệp công nghệ sinh học như https://vigen.vn/ đã và đang cung cấp ra thị trường nhiều dòng chuối cấy mô chất lượng cao, giúp bà con tiếp cận giống tốt, sạch bệnh và đồng đều ngay từ đầu vụ.
Vì sao chuối cấy mô cho năng suất và lợi nhuận cao?
Ưu điểm nổi bật nhất của chuối cấy mô chính là độ đồng đều và sạch bệnh. Điều này bắt nguồn từ nguyên lý khoa học quan trọng: tính toàn năng của tế bào thực vật. Mỗi tế bào thực vật đều mang đầy đủ thông tin di truyền để phát triển thành một cây hoàn chỉnh.
Trong quy trình nuôi cấy mô, các kỹ sư sẽ tuyển chọn cây mẹ ưu tú nhất – sinh trưởng khỏe, cho buồng đẹp, năng suất cao, ít nhiễm bệnh. Sau đó, họ lấy tế bào ở đỉnh sinh trưởng (nơi tế bào còn non, sạch bệnh) và đưa vào môi trường nuôi cấy vô trùng. Tại đây, dưới tác động của các chất điều hòa sinh trưởng, tế bào sẽ phân chia, hình thành cụm chồi, tiếp tục được kích thích ra rễ.
Khi chồi đã có rễ và lá, cây con được xem là cây chuối cấy mô hoàn chỉnh. Các cây này sau đó được thuần hóa dần ngoài môi trường tự nhiên trước khi xuất vườn.
Chuối cấy mô – từ phòng thí nghiệm ra đồng ruộng
Ban đầu, cây chuối cấy mô rất nhỏ, chỉ như chiếc tăm. Tuy nhiên, sau giai đoạn ươm và thích nghi, khi cây đạt chiều cao khoảng 5–6 cm sẽ được đưa ra bầu đất. Tiếp tục chăm sóc đến khi cao khoảng 30–40 cm, cây có thể đem trồng ngoài ruộng hoặc vườn sản xuất.
Điểm đặc biệt là tất cả cây chuối cấy mô trong cùng một lô đều giống hệt nhau, mang đầy đủ tính trạng tốt của cây mẹ. Nhờ đó, vườn chuối sau này phát triển rất đồng đều, dễ chăm sóc, dễ quản lý và thu hoạch tập trung – yếu tố cực kỳ quan trọng đối với trồng chuối thương mại và xuất khẩu.
Một số dòng chuối cấy mô chất lượng cao hiện nay, tiêu biểu như https://vigen.vn/san-pham/bambino-cay-mo/, đang được nhiều nhà vườn và trang trại lựa chọn nhờ khả năng sinh trưởng mạnh, phù hợp canh tác quy mô lớn và cho hiệu quả kinh tế ổn định.
Kết luận
Chuối cấy mô không chỉ là một phương pháp nhân giống, mà còn là chìa khóa để nâng tầm ngành trồng chuối Việt Nam theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế. Với giống tốt, kỹ thuật đúng và thị trường rõ ràng, chuối cấy mô hoàn toàn có thể trở thành cây trồng mang lại thu nhập cao, ổn định và lâu dài cho bà con nông dân.
Muốn làm nông nghiệp hiệu quả và làm giàu bền vững, bắt đầu từ giống tốt – và chuối cấy mô chính là lựa chọn đúng đắn nhất ở thời điểm hiện tại.

Vĩnh Long đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô trong sản xuất cây giống, hoa kiểng quy mô lớn
Những năm gần đây, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những địa phương đi đầu ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong việc ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô thực vật vào sản xuất cây giống và hoa kiểng. Việc chủ động nghiên cứu, nhân giống và cung ứng cây giống sạch bệnh, đồng đều, chất lượng cao đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, tăng thu nhập cho nông dân và thúc đẩy chuyển đổi sang nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.
Trung tâm Giống và Hoa kiểng Vĩnh Long – “đầu tàu” công nghệ giống Tại Trung tâm Giống và Hoa kiểng tỉnh Vĩnh Long, hàng loạt giống cây trồng, hoa kiểng có giá trị kinh tế cao như cúc mâm xôi, cúc Hàn Quốc, khóm MD2, chuối, hoa lan, cây dược liệu… đang được nhân nhanh bằng phương pháp nuôi cấy mô. Công nghệ này cho phép tạo ra số lượng lớn cây giống trong thời gian ngắn, đảm bảo đồng đều về sinh trưởng, sạch bệnh và thích nghi tốt với điều kiện canh tác thực tế.
Nhờ đó, trung tâm không chỉ đáp ứng nhu cầu sản xuất trong tỉnh mà còn cung cấp cây giống cho nhiều địa phương trong và ngoài khu vực, phục vụ sản xuất quy mô lớn của nông dân và doanh nghiệp.
Hiệu quả rõ rệt từ thực tế sản xuất của nông dân Là một trong những hộ tiên phong ứng dụng cây giống nuôi cấy mô, anh Trịnh Minh Thống (xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long) chia sẻ, sau 2 năm trồng hoa cúc mâm xôi đạt hiệu quả, anh quyết định chuyển hoàn toàn sang sử dụng cây giống nuôi cấy mô từ Trung tâm Giống và Hoa kiểng Vĩnh Long.
“Thời gian đầu tôi cũng lo lắng vì chưa quen với giống nuôi cấy mô, sợ cây khó trồng hoặc không ra hoa đúng dịp Tết. Tuy nhiên, vụ hoa Tết 2024, tôi trồng thử nghiệm 1.000 cây cúc mâm xôi nuôi cấy mô và kết quả vượt mong đợi”, anh Thống cho biết.
Thấy hiệu quả rõ rệt, vụ hoa Tết 2026 tới đây, anh Thống đã đặt mua 3.000 cây cúc mâm xôi nuôi cấy mô để mở rộng diện tích sản xuất.
Giải bài toán giống truyền thống kém đồng đều, dễ nhiễm bệnh Theo anh Thống, hoa cúc mâm xôi là loại hoa kiểng phổ biến, nhu cầu rất lớn vào dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, phương pháp nhân giống truyền thống bằng giâm cành tồn tại nhiều hạn chế: cây phát triển chậm, dễ mang mầm bệnh từ cây mẹ, chất lượng hoa không đồng đều, tỷ lệ ra hoa đạt chuẩn chỉ khoảng 20–30%, gây hao hụt lớn và tốn nhiều chi phí chăm sóc.
Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp
Ngược lại, khi sử dụng cây giống nuôi cấy mô, cây sinh trưởng mạnh, bộ rễ phát triển tốt, ít nhiễm sâu bệnh, giảm đáng kể công chăm sóc. Tỷ lệ cây đạt chuẩn ra hoa lên đến trên 95%, giúp người trồng ổn định năng suất và tăng lợi nhuận.
Không chỉ riêng hoa kiểng, công nghệ nuôi cấy mô hiện còn được ứng dụng rộng rãi trên nhiều loại cây ăn trái giá trị cao, trong đó có sầu riêng cấy mô – giải pháp đang được nhiều nhà vườn quan tâm nhằm chủ động nguồn giống chất lượng, đồng đều và phù hợp sản xuất quy mô lớn. Thông tin chi tiết có thể tham khảo tại: 👉 https://vigen.vn/nhan-giong-mo-mai-vang-bang-phuong-phap-in-vitro/
Lan tỏa mô hình, thay đổi tư duy sản xuất Từ hiệu quả thực tế, mô hình trồng hoa cúc mâm xôi bằng cây giống nuôi cấy mô của anh Thống đã thu hút nhiều nông dân trong vùng đến tham quan, học hỏi. Ông Trần Văn Phí (58 tuổi, xã Hưng Khánh Trung) – người có hơn 30 năm gắn bó với nghề trồng hoa kiểng – cho biết năm nay ông đặt mua 500 cây giống nuôi cấy mô để trồng thử nghiệm song song với giống truyền thống.
“Sau khoảng 20 ngày xuống giống, tôi thấy cây nuôi cấy mô sinh trưởng rất tốt, cây khỏe và phát triển đồng đều. Nếu kết quả tiếp tục khả quan, tôi sẽ chuyển hẳn sang trồng giống nuôi cấy mô trong những vụ tới”, ông Phí chia sẻ.
Tương tự, anh Trịnh Công Sơn (xã Vĩnh Thành) cho biết vụ hoa Tết 2025 là lần đầu tiên anh sử dụng giống hoa cúc nuôi cấy mô. Kết quả cho thấy hoa nở đều, màu sắc đẹp, chi phí sản xuất giảm, tỷ lệ hao hụt thấp và lợi nhuận cao hơn rõ rệt so với phương pháp truyền thống.
Mở rộng quy mô, đa dạng hóa chủng loại cây giống Theo ông Bùi Trường Thọ – Phó Giám đốc Trung tâm Giống và Hoa kiểng Vĩnh Long, trong năm nay trung tâm đã cung ứng ra thị trường khoảng 20.000 cây giống cúc mâm xôi và cúc Hàn Quốc, tăng gấp đôi so với năm trước.
Bên cạnh đó, trung tâm còn sản xuất và cung ứng nhiều loại cây giống khác như:
Cây ăn trái: dứa MD2, dứa Queen, chuối các loại
Cây dược liệu: gừng, sâm đất, lan gấm
Hoa kiểng – kiểng lá: dạ yến thảo, hoa hồng, cúc pico, trang đỏ, các loại hoa lan…
Hướng tới nền nông nghiệp công nghệ cao, bền vững Trong thời gian tới, Trung tâm Giống và Hoa kiểng Vĩnh Long tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học – công nghệ mới vào sản xuất cây giống, đồng thời phát huy vai trò của đội ngũ nhà khoa học trong việc chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp.
Việc ứng dụng nuôi cấy mô không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, mà còn góp phần quan trọng vào quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Các kiến thức chuyên sâu về công nghệ nuôi cấy mô, giống cây trồng và giải pháp nông nghiệp hiện đại có thể tham khảo thêm tại: 👉 https://vigen.vn/